🌙 هلال‌نما — دستیار علمی محاسبه و رصد هلال ماه

هلال‌نما اپلیکیشنی تخصصی برای محاسبه‌ی دقیق نجومیِ امکان رؤیت هلال ماه نو (استهلال) است. این برنامه برای رصدگران آماتور و علاقه‌مندان نجوم، و همچنین برای طلاب، پژوهشگران و کمیسیون‌های رسمی رؤیت هلال طراحی شده است که به داده‌ی نجومی دقیق و قابل استناد نیاز دارند.

تقویم‌های قمری معمولی فقط یک تاریخ ثابت نشان می‌دهند. هلال‌نما اما موقعیت واقعی خورشید و ماه را در لحظه‌ی غروب و برای مکان جغرافیایی دقیق شما محاسبه می‌کند و می‌گوید هلال در آن روز و آن نقطه از زمین اصلاً قابل رؤیت هست یا نه، و اگر هست، با چشم غیرمسلح یا فقط با ابزار نوری.

🔭 محاسبه بر اساس ۶ معیار علمی معتبر بین‌المللی

نتیجه هم‌زمان بر پایه‌ی معیارهای شناخته‌شده‌ی ادبیات استهلال محاسبه و مقایسه می‌شود:

• Yallop (1997): رصدخانه‌ی سلطنتی گرینویچ، بر پایه‌ی ۲۹۵ رصد تاریخی
  
• Odeh (2004/2006): بر پایه‌ی ۷۳۷ رصد عربی و اسلامی
  
• SAAO / Caldwell & Laney (2001): رصدخانه‌ی ملی آفریقای جنوبی
  
• Ilyas (1988/1994)
  
• Neo-MABIMS 2021: معیار رسمی مالزی، اندونزی، برونئی و سنگاپور (مصوب ۸ دسامبر ۲۰۲۱)
  
• ★ معیار سرودی (Soroudi): مدل احتمالاتی فیزیکی–هندسی
  

برای هر معیار، توضیح علمی مرجع و رده‌ی نتیجه (از رؤیت آسان با چشم غیرمسلح تا غیرقابل‌رؤیت) جداگانه نمایش داده می‌شود. در روزهای مرزی که معیارها با هم اختلاف دارند، برنامه توضیح می‌دهد که این اختلاف یک واقعیت علمی شناخته‌شده است و نه خطا.

برای هر معیار، توضیح علمی مرجع آن و رده‌ی نتیجه (از رؤیت آسان با چشم غیرمسلح تا غیرقابل‌رؤیت) به‌صورت جداگانه نمایش داده می‌شود، و در صورت اختلاف‌نظر معیارها در روزهای مرزی، اپ این موضوع را به‌عنوان یک واقعیت علمی شناخته‌شده (نه خطا) به کاربر توضیح می‌دهد.

🧪 مدل فیزیکی Schaefer (آزمایشی)

افزون بر معیارهای هندسی، مدل فیزیکی Schaefer نیز پیاده شده است: میرایی نور در جوّ، روشنایی آسمان گرگ‌ومیش، روشنایی سطحی هلال و آستانه‌ی دید چشم. خروجی شامل پارامتر R و احتمال رؤیت با چشم غیرمسلح است.

• استفاده از داده‌ی زنده‌ی رطوبت، فشار، ذرات معلق و دما (Open-Meteo)
  
• هشدار جداگانه‌ی ابرناکی
  
• این مدل بازسازی علمی از روی مقاله‌هاست (نه کد اصلی Schaefer) و به‌صورت آزمایشی ارائه می‌شود.
  
• عمداً روی نقشه‌ی رؤیت‌پذیری نیامده است، چون برای هر نقطه‌ی نقشه جوّ واقعی در دسترس نیست.
  
• فقط مختصات گردشده‌ی شهر به سرویس هواشناسی ارسال می‌شود و این قابلیت از تنظیمات قابل خاموش‌شدن است.
  

🌗وضعیت لحظه‌ای ماه

داشبورد زنده‌ی ماه شامل: قرص ماه با جهت واقعی لبه‌ی روشن، درصد روشنایی، ارتفاع و سمت، طلوع/عبور/غروب، سن و فاز ماه، فاصله و قطر زاویه‌ای، منزل‌های ماه، خسوف و کسوف بعدی، و نمودار ۲۴ ساعته‌ی ارتفاع ماه و خورشید.

📷 هلال‌یاب

با دوربین یا قطب‌نمای گوشی هلال را پیدا کنید: نمای دوربین با نشانگر ماه و خورشید، پیکان و نوار ارتفاع برای هدف‌گیری، کالیبراسیون با لمس، و انتخاب هدف (ماه همین الان، ماه در بهترین زمان رؤیت، یا نقطه‌ی غروب خورشید).

📊 داده‌های نجومی دقیق و کامل

برای هر روز و هر مکان، مجموعه‌ی کاملی از پارامترهای مرتبط با رؤیت هلال محاسبه می‌شود:

• زمان دقیق غروب خورشید و ماه (بر اساس منطقه‌ی زمانی واقعی شهر)
  
• ارتفاع و سمت ماه و خورشید در لحظه‌ی غروب
  
• اختلاف سمت (DAZ) و قوس رؤیت (ARCV)
  
• مدت‌زمان تأخیر غروب ماه نسبت به خورشید (Lag Time)
  
• سن هلال از لحظه‌ی مقارنه (Age)
  
• درصد روشنایی (Illumination) و پهنای هلال (Crescent Width) بر حسب دقیقه‌ی قوسی
  
• فاصله‌ی زاویه‌ای خورشید و ماه (Elongation)، هم توپوسنتریک و هم ژئوسنتریک
  
• فاصله‌ی ماه از زمین و عرض دایرة‌البروجی ماه
  
• بررسی حد دانژون برای چشم غیرمسلح و تلسکوپ
  
• لحظه‌ی دقیق مقارنه (Conjunction / New Moon)
  
• هشدار خودکار برای مناطق قطبی در شرایط شب قطبی یا خورشید نیمه‌شب، که محاسبه‌ی رؤیت در آن‌ها معنا ندارد
  

می‌توانید میان چهار روز کلیدی هر ماه قمری (روز قبل از مقارنه، روز مقارنه، یک روز بعد و دو روز بعد) جابه‌جا شوید و نتیجه‌ی هرکدام را جداگانه ببینید.

🗺️ نقشه‌ی جهانی رؤیت‌پذیری

نقشه‌ی تعاملی، بر اساس مرزهای واقعی کشورها (نه شکل‌های تقریبی قاره‌ای)، نشان می‌دهد که با معیار انتخابی شما، هلال در هر نقطه‌ی زمین چه وضعیتی دارد. سرعت محاسبه‌ی نقشه در این نسخه بیشتر شده است.

• زوم و جابه‌جایی با حرکت انگشت (Pinch to Zoom)
  
• نمایش شهرهای مهم و کشورهای پرجمعیت مسلمان همراه با پرچم
  
• گرید دقیق‌تر در حالت افقی (Landscape)
  
• کارت اطلاعات نجومی کامل هر شهر با لمس روی نقشه
  
• مقایسه‌ی وضعیت شهر شما با سایر شهرهای جهان
  
• راهنمای رنگ‌ها و رده‌های معیار انتخاب‌شده
  

🔬 تحلیل پیشرفته هلال

• شبیه‌سازی تعاملی آسمان با امکان پخش و توقف حرکت خورشید و ماه
  
• نمودار زمانیِ پارامترهای کلیدی (ارتفاع ماه، ارتفاع خورشید، ARCV، فاصله‌ی زاویه‌ای، عرض هلال) با امکان روشن/خاموش‌کردن هر لایه
  
• مقایسه‌ی دو لحظه‌ی زمانی
  
• جمع‌بندی متنی خودکار از وضعیت رؤیت، به زبان ساده
  
• داده‌ی نجومی کامل به‌صورت گروه‌بندی‌شده و قابل جمع‌شدن
  

📝 ثبت و مرور گزارش رصد

هلال‌نما فقط یک ماشین‌حساب نیست؛ می‌توانید گزارش رصد واقعی خود را هم ثبت کنید:

• اطلاعات گزارش: نام، ایمیل (اختیاری)، کشور/استان/شهر، مختصات (اختیاری)، ارتفاع محل، تاریخ و ساعت رصد (شمسی و میلادی)، نتیجه‌ی رصد، دلیل عدم تلاش، تجهیزات، وضعیت جوی، کیفیت افق، درصد ابرناکی و توضیحات آزاد
  
• هر کاربر در هر ماه قمری تا ۳ گزارش می‌تواند ثبت و ویرایش کند.
  
• مرور گزارش‌های دیگران به تفکیک ماه قمری و کشور، با جست‌وجو و فیلتر بر اساس نتیجه‌ی رصد
  
• نمایش داده‌ی نجومی محاسبه‌شده در کنار هر گزارش
  
• نقشه‌ی گزارش‌ها و مقایسه با پیش‌بینی: گزارش‌های رصد روی نقشه، کنار پیش‌بینی معیارها، همراه با آمار دقت و ناهم‌خوانی‌ها
  

📄 خروجی گزارش برای کمیسیون‌های رؤیت هلال

گزارش کامل و حرفه‌ای در قالب PDF، docx و csv بسازید و محتوای آن را شخصی‌سازی کنید:

• انتخاب هر یک از ۴ روز کلیدی ماه قمری
  
• افزودن نقشه‌ی جهانی رؤیت‌پذیری (کیفیت سریع یا دقیق‌تر) بر اساس یک یا چند معیار
  
• افزودن جدول کامل داده‌های نجومی
  
• افزودن جدول مقایسه‌ی معیارها
  
• افزودن راهنمای توضیحی معیارها
  

📚 راهنمای آموزشی رصد هلال

دوره‌ای آموزشی و ساختاریافته (ماژول ← بخش ← درس) درباره‌ی علم و عمل رصد هلال، شامل مبانی نجومی، معرفی معیارهای رؤیت و نکات رصد میدانی. این بخش در نسخه‌ی جدید بازنگری شده و درس‌های تازه‌ای به آن افزوده شده است.

⚙️ امکانات دیگر

• انتخاب مکان رصد از فهرست شهرهای مهم دنیا (با جست‌وجو و فیلتر کشور) یا وارد کردن دستی مختصات
  
• سه زبان کامل: فارسی، عربی و انگلیسی، با پشتیبانی کامل از راست‌به‌چپ (RTL)
  
• تنظیم اندازه‌ی متن از ۸۰٪ تا ۱۶۰٪
  
• اشتراک‌گذاری خلاصه‌ی نتیجه (تاریخ، شهر، نتیجه‌ی هر معیار و مشخصات فنی هلال)
  
• یادآوری هوشمند (اعلان محلی) پیش از تاریخ‌های احتمالی رؤیت هلال در ماه‌های آینده، با سامانه‌ی اعلان بازنویسی‌شده
  
• هشدار وضعیت اتصال به سرور در بخش ثبت و مرور گزارش‌ها
  

⚠️ سلب مسئولیت

هلال‌نما ابزاری محاسباتی–علمی است و نتایج آن بر پایه‌ی مدل‌های نجومی بین‌المللی به دست می‌آید. معیار سرودی پیشنهادی و غیررسمی است و مدل Schaefer نیز بازسازی آزمایشی است. رؤیت واقعی هلال همواره به شرایط جوی، افق واقعی و شرایط رصد بستگی دارد و نتیجه‌ی محاسبات جایگزین رؤیت هلال نیست.

📖 برای استفاده از همه‌ی امکانات برنامه، راهنمای (README) را مطالعه کنید:
https://drive.google.com/file/d/1hX9fv55KzBFUpmeFmC9ubxRIAwvhi_xg/view