یکی از پدیده‌های مهم در تاریخ گسترش فرهنگ عرب در سراسر جهان، ظهور خوشنویسی عربیِ بسیار نیرومند در محیط فرهنگی است. این پدیده را می‌توان در مناطق گوناگون، با گونه‌های مختلف و شیوه‌های متنوع به‌کارگیری یافت. خوشنویسی، در کنار دیگر عناصر تمدن، فرهنگ عرب را به چیزی آشنا برای جامعه محلی تبدیل می‌کند. در اندونزی، این پدیده از دوره‌ای بسیار کهن پدیدار شده و سپس تقریباً روی هر چیزی دیده شده است؛ چه ابزارهای سوادآموزی که مستقیماً با دانش‌اندوزی ارتباط دارند و چه اشیا و بناهایی که پشتیبان عبادت هستند. در واقع، از خوشنویسی همچون امضا به‌عنوان نمادی از خود استفاده شده و نیز موضوعی بوده است که با آرایه‌های گوناگونِ حک‌شده بر سنگ‌قبرها همراه می‌شود.

در پایان قرن بیستم، حضور خوشنویسی نیرومند در گنجینه هنر معاصر نیز گسترش یافت و بدین‌ترتیب، این عنصر فرهنگ عرب مسیرها و چشم‌اندازهای تازه‌ای برای رشد پیدا کرد. خوشنویسی عربی در بستر هنرهای تجسمی، توجه و تحسین گسترده‌ای را برانگیخته و به‌ویژه از سوی جامعه استفاده‌کنندگان از این خط، که عموماً مسلمانان هستند، حفظ شده است. بااین‌حال، برای آنکه این روند در میانه راه متوقف نشود، لازم است این نشانه‌های مثبت با حمایت‌هایی جامع و با مشارکت طرف‌های گوناگون پشتیبانی شوند.

خوشنویسی اصطلاحی است که از واژه‌های یونانیِ «کالیو» و «گرافیا» گرفته شده و عموماً به معنای نوشتار زیباست. در انگلیسی به آن کالگرافی می‌گویند، درحالی‌که در عربی بیشتر با نام «خط» شناخته می‌شود. در محیط فرهنگی، خوشنویسی را می‌توان از دو جنبه بررسی کرد: از یک سو، خوشنویسی به‌عنوان خطی که نمادی برای نوشتن حروف یا واژه‌هاست و از سوی دیگر، به‌عنوان حاصل یک فرایند زیبایی‌شناختی.

خوشنویسی به‌عنوان خطی برای نوشتن حروف، پیوندی نزدیک با اندیشه دارد و خوشنویسی به‌مثابه حاصل یک فرایند زیبایی‌شناختی، ارتباط تنگاتنگی با شرایط زیبایی‌شناختی حاکم بر یک جامعه دارد. این پیوند را می‌توان با این درک توضیح داد که نوشتار خوشنویسانه، مانند نوشتار به‌طور کلی، اثری است که می‌تواند اندیشه‌های نویسنده یا نقاش را در خود جای دهد. در چنین شرایطی، خوشنویسی وسیله‌ای برای ذخیره، حفظ و آشکار ساختن ایده‌ها و افکار یک فرد یا جامعه‌ای خاص است.

ایده، اندیشه و توان زیبایی‌شناختی‌ای که خوشنویسی بیان می‌کند، جنبه‌ای گسترده و تقریباً نامحدود را دربرمی‌گیرد. محدودیت‌های توانایی آن فقط به محدودیت‌هایی بستگی دارد که بر آن افکار، ایده‌ها و تخیل تحمیل می‌شوند. در چنین شرایطی، خوشنویسی بیشترین توان را دارد تا به‌عنوان یکی از پدیده‌های فرهنگیِ بازنماینده ظهور کند؛ پدیده‌ای که نه‌تنها به کشف گرایش‌های موجود در یک فرهنگ کمک می‌کند، بلکه پیوند میان یک محیط فرهنگی و محیطی دیگر را نیز آشکار می‌سازد.

در واقع، خوشنویسی در هر فرهنگی که ویژگی‌های خاصی دارد، بستر رشد بسیار مساعدی پیدا می‌کند؛ از جمله در جوامع هند، ژاپن، چین، جاوه، عرب و دیگران. چنان‌که از آثار تاریخی پیداست، تقریباً هر خطی فرصت رشد در قالب خوشنویسی را یافته است. می‌توان آن را بر کتیبه‌ای دید که توافق‌نامه‌ای را ثبت می‌کند یا بیانیه‌هایی خاص درباره قدرت را آشکار می‌سازد. همچنین خوشنویسی‌هایی بر بناهای مقدس و محل‌های گردهمایی عمومی نوشته شده‌اند و گاه نیز نوشتار خوشنویسانه در کارکردی بسیار مقدس به کار رفته است؛ یعنی به‌عنوان بخشی از یک ورد، مانند حرف «مانو» از تبت، نوشتار کانجی از ژاپن یا نمونه‌ای دیگر.